Aan het eind van de open workshop toegepaste improvisatie die ik vorige week organiseerde, hebben de deelnemers veel nuttige toepassingen van technieken uit het improvisatietheater bedacht. Eén daarvan was in de context van hoe we vaak vergaderen. En dat daar met het hanteren van de spelregels voor improvisatietheater nog wel e.e.a. aan zou verbeterd kunnen worden. Hoe dan?
Kom alleen als je een bijdrage hebt te leveren. Een improvisatieacteur die het podium opstapt en niets komt toevoegen aan het verhaal dat er al is, stoort de scène. Voor het publiek. En voor de spelers die al op het podium stonden. Belangrijk is dan ook dat het helder is waar de scène over gaat. Door het neerzetten van een platform dat duidelijk maakt om wie het gaat, waar het zich afspeelt, wat er gebeurt en waarom dat gebeurt. Zo kan een speler die zich bij de rest op het podium vervoegt alvast bedenken wat zijn bijdrage zal zijn. Een regisseur zal erop aandringen dat dit snel duidelijk wordt gemaakt. In vergadertaal is dit platform bijvoorbeeld een helder gecommuniceerde agenda met doelstellingen in de uitnodiging. Dit geeft iedere genodigde de gelegenheid te kijken of hij iets denkt toe te voegen aan de vergadering.
Kick the ball! Een veel gevoelde valkuil van improvisatieacteurs is uitstellen. Het introduceren van een probleem of een bekentenis kan een scène interessant maken. Een verhaal brengen. De ideeën voor de introductie van een probleem gieren door je hoofd. Of het publiek heeft je als suggestie een bekentenis meegegeven. Uit de behoefte om een aanleiding te creëren en het juiste moment af te wachten draait de scène om de kern heen. Iedereen, het publiek incluis, voelt het drentelen. Iedereen weet dat er iets moet komen. In het begin nog spannend. Maar al snel ongemakkelijk en vervelend. Het moet eruit! Een regisseur zal naar de spelers roepen: Kick the ball! En zodra het hoge woord eruit is, heerst de opluchting, kunnen de tegenspelers reageren en kan de scène pas goed vervolgd worden. In vergaderingen werkt dit niet anders. Hoe vaak blijft het onuitgesprokene het efficiënt vervolgen van de vergadering niet in de weg zitten? Zeg wat je vindt. Wat er steeds in je op blijft komen. En kick the ball! Het zal opluchten en de vergadering kan vervolgens gaan over waar het over hoort te gaan.
Laat het verhaal ontstaan. Uit gevoelde verantwoordelijkheid voor de afloop van de scène, kan een improvisatieacteur te vast willen houden aan zijn idee. Te hard willen sturen. De leiding over het onderwerp niet los willen laten. Gevolg: blokkeren van energie en ideeën van anderen. Frustratie op de vloer. Ergernis en verveling in het publiek. Door los te laten en mee te gaan in de flow van de scène, ontstaan er de mooiste ideeën en verhalen. In het hier en nu zijn is het adagium voor de improvisatieacteur. De regisseur zal bij tijd en wijle roepen: accepteren! of “ja, dat weet/wil/ken/moet/vindt/etc je wel!” waarna de acteur verplicht wordt mee te gaan in het verhaal dat er al is. In vergadering komt het maar al te vaak voor dat deelnemers hun eigen idee niet los kunnen laten. Zoekend naar het juiste moment waarop ze dit kunnen poneren. En zolang dit zoeken doorgaat, zal er niet geluisterd worden naar wat er verder wordt gezegd. Vul aan op wat er is en parkeer eigen ideeën even, totdat “de scène” erom vraagt.
Zomaar drie zaken die een vergadering efficiënter en effectiever kunnen laten verlopen. Makkelijker gezegd dan gedaan. Zelfs een voorzitter heeft vaak een inhoudelijke interesse of belang bij het verloop en de uitkomst van de vergadering, waardoor het moeilijk kan zijn de deelnemers te regisseren. Wanneer je frequenter met hetzelfde gezelschap bij elkaar komt, is het creëren van een veilige omgeving belangrijk. Een derde persoon – laten we hem de vergaderregisseur noemen - die een paar vergaderingen goed meekijkt wat de scène nodig heeft en regieaanwijzingen geeft, kan hierbij uitkomst bieden.
Emile Mazerant – www.emilemazerant.nl – www.ideeenpraktijk.nl – 06-1444 5840
